Binalardaki asansörlerin güvenli kullanımı için yılda bir yapılan periyodik kontrol yasal bir zorunluluktur. Kontrol sonunda asansöre güvenlik durumunu gösteren renkli bir etiket yapıştırılır. Bu yazıda kontrolün nasıl işlediğini, etiketlerin anlamını ve bina yönetiminin sorumluluklarını özetliyoruz.
Yasal dayanak
Asansörlerin periyodik kontrolü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ile düzenlenir. Asansörlerin bakım ve işletmesine ilişkin kurallar ise Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'nde yer alır. İş ekipmanı olarak kullanılan yük asansörleri ayrıca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında da değerlendirilir.
Kontrolü kim yapar?
Binalardaki asansörlerin yıllık periyodik kontrolü, ilgili idareyle (belediye veya il özel idaresi) protokol yapan ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşları tarafından yapılır. Bina sorumlusu, kontrolün zamanında yaptırılmasından ve bulunan eksikliklerin giderilmesinden sorumludur. Kontrol ücreti ve uygulama esasları ilgili idare tarafından belirlenir ve duyurulur.
Etiket renkleri ne anlama gelir?
- Yeşil etiket: Asansör güvenli; uygunsuzluk tespit edilmemiştir.
- Mavi etiket: Hafif kusurlu; kullanım güvenliğini etkilemeyen eksiklikler vardır ve giderilmesi gerekir.
- Sarı etiket: Kusurlu; belirtilen süre içinde giderilmesi gereken eksiklikler vardır ve yeniden kontrol yapılır.
- Kırmızı etiket: Güvensiz; asansör kullanım dışı bırakılır ve eksiklikler giderilip yeniden kontrol yapılana kadar kullanılamaz.
Sarı veya kırmızı etiket alan asansörlerde eksikliklerin giderilmesi için tanınan süreler ve yaptırımlar yönetmelikte düzenlenmiştir.
Kontrol sürecinde neler yapılır?
- Kuyu, kabin, makine dairesi ve kapıların gözle muayenesi
- Fren, paraşüt fren ve hız regülatörü gibi güvenlik donanımlarının testi
- Kapı kilitleri, acil durum aydınlatması ve alarm/haberleşme sisteminin kontrolü
- Elektrik ve topraklama kontrolleri
- Bakım kayıtlarının incelenmesi ve raporlama
Bina yönetimi için öneriler
- Asansör bakımını yetkili bir bakım firmasıyla sözleşmeli olarak düzenli yaptırın.
- Kontrol öncesinde bakım firmasından eksiklik ön kontrolü isteyin.
- Raporda belirtilen eksiklikleri süresinde giderip yeniden kontrol talep edin.
- Etiketi kabin içinde görünür yerde tutun.
Sık Sorulan Sorular
Asansör periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
Binalardaki asansörlerin periyodik kontrolü yılda bir yapılır.
Asansör kontrol ücretini kim belirler?
Ücret ve uygulama esasları, kontrolü yürüten ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) tarafından belirlenir ve duyurulur.
Kırmızı etiketli asansör kullanılabilir mi?
Hayır. Kırmızı etiket asansörün güvensiz olduğunu gösterir; eksiklikler giderilip yeniden kontrol yapılana kadar kullanılmamalıdır.
Fabrikadaki yük asansörü de bu kapsamda mı?
İşyerlerinde kullanılan yük asansörleri ve kaldırma ekipmanları ayrıca iş ekipmanları mevzuatı kapsamında periyodik kontrole tabidir.